Ο Khamenei, 86 ετών, ανέλαβε την ανώτατη εξουσία το 1989, μετά τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Khomeini... και δολοφονήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 από πυραυλικό χτύπημα Αμερικανών και Εβραίων
(Διαρκές upd) Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν Ayatollah Ali Khamenei σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2026... από ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα, ανακοίνωσαν το βράδυ επίσημα ΜΜΕ του Ιράν.
Οι Αμερικανοί χτύπησαν με πυραύλους ενώ η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία έριξε 30 βόμβες στην οικία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σύμφωνα με την WSJ
Η Ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι ο ηγέτης του Ιράν, Sayyed Ali Khamenei σκοτώθηκε ενώ εκτελούσε τα καθήκοντά του στο γραφείο του, μετά τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου (28/2).
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο θάνατος του Sayyed Ali Khamenei στον χώρο εργασίας του διέψευσε για ακόμη μία φορά τους ισχυρισμούς «μέσων που συνδέονται με το ισραηλινό καθεστώς και περιφερειακά αντιδραστικά ρεύματα ότι ο Ali Khamenei βρισκόταν σε ασφαλή και άγνωστη τοποθεσία», επιβεβαιώνοντας ότι παρέμεινε στην πρώτη γραμμή της ευθύνης, ανάμεσα στον λαό του.
Το Ιράν επιβεβαίωσε επίσης τον θάνατο του Γραμματέα του Συμβουλίου Άμυνας Ali Shamkhani και του Διοικητή του IRGC (Φρουροί της Επανάστασης) Mohammad Pakpour σε επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αναφέρει το IRNA.
Επιπλέον, μεταξύ των νεκρών ήταν η κόρη, ο γαμπρός και ο εγγονός του Ali Shamkhani, καθώς και μία από τις νύφες του
Τρεις υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο Ιρανός πρόεδρος Pezeshkian, στη μεταβατική περίοδο μετά τον θάνατο του Khamenei
Τρεις αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian, θα αναλάβουν τη μετάβαση στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Ali Khamenei, όπως δήλωσε ένας σύμβουλος του αγιατολάχ, ο Mohammad Mokhber,σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Εκτός από τον Pezeshkian, το έργο αυτό θα αναλάβουν ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Gholamhossein Mohseni Ejei και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος, πρόσθεσε ο Mokhber.
Ο Ahmad Vahidyi διορίστηκε νέος αρχηγός του IRGC
Ο Ταξίαρχος Ahmad Vahidyi διορίστηκε νέος αρχηγός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC)
Nεκρός και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του στρατού του Ιράν, Abdul Rahim Mousavi
Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του στρατού του Ιράν, Abdul Rahim Mousavi, κατά τη διάρκεια των επιθέσεων που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν το Σάββατο.
Το πρακτορείο IRNA πρόσθεσε ότι πολλοί ακόμη διοικητές των ενόπλων δυνάμεων έχασαν τη ζωή τους στις επιθέσεις και τα ονόματά τους αναμένεται να ανακοινωθούν επίσημα αργότερα.
Τρεις άνδρες αναλαμβάνουν τα ηνία μετά τον θάνατο του Khamenei - Επικεφαλής ο πρόεδρος Pezeshkian - 40 ημέρες πένθος
Το Ιράν κήρυξε 40ήμερο πένθος στη χώρα για τον θάνατο του ηγέτη του Ανώτατου Ηγέτη, Ayatollah Ali Khamenei, και σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις του πρακτορείου IRNA, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του, όπως ορίζει το Άρθρο 111 του ιρανικού Συντάγματος, οι εξουσίες του θανόντος ηγέτη μεταβιβάζονται προσωρινά σε ένα τριμελές συμβούλιο, το οποίο θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας μέχρι την εκλογή μόνιμου διαδόχου από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων.
Το συμβούλιο αυτό, που αναλαμβάνει να οδηγήσει την Ισλαμική Δημοκρατία μέσα από τη δίνη του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αποτελείται από τα εξής πρόσωπα:
Τον Πρόεδρο της χώρας, Masoud Pezeshkian.
Τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης, Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i.
Ένα μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος, το οποίο επιλέγεται από το Συμβούλιο Σκοπιμότητας.
Ο πρώτος αντιπρόεδρος, Mohammad Mokhber, επιβεβαίωσε τη συγκρότηση αυτού του οργάνου, τονίζοντας ότι η κρατική μηχανή παραμένει σε πλήρη λειτουργία παρά το συντριπτικό πλήγμα στην κορυφή της ιεραρχίας.
Παρά τις φήμες που κυκλοφόρησαν αρχικά για την κατάσταση της υγείας του, το γραφείο του προέδρου Masoud Pezeshkian διαβεβαίωσε ότι ο ίδιος είναι καλά στην υγεία του και επιβλέπει τις εξελίξεις.
Σκληρή απάντηση Trump στο IRGC.... θα χτυπήσουμε το Ιράν πρωτοφανή τρόπο...
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Trump απηύθυνε προειδοποίηση προς το Ιράν, το οποίο προετοιμάζει νέο κύμα επιθέσεων αλλά και στον επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν Ali Larijani πως «θα χτυπήσουν την καρδιά των ΗΠΑ».
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald J. Trump, χρησιμοποιώντας το Truth Social, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τεχεράνη, ανεβάζοντας τους τόνους στο κόκκινο.
«ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ ΩΣΤΟΣΟ, ΔΙΟΤΙ ΑΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ, ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΛΗΞΟΥΜΕ ΜΕ ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΞΑΝΑΔΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΠΟΤΕ!»
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι οποιαδήποτε απόπειρα του Ιράν να υλοποιήσει τις απειλές του Ali Larijani θα αντιμετωπιστεί με ολοκληρωτική στρατιωτική ισχύ, κλείνοντας την παρέμβασή του με τη φράση: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο ζήτημα αυτό!».
Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, η κόρη, ο γαμπρός, ο εγγονός και η νύφη του αγιατολάχ σκοτώθηκαν επίσης σε αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Μετά τον θάνατο του Ayatollah Ali Khamenei, το IRGC ανακοίνωσε την έναρξη της πιο βάναυσης επίθεσης στην ιστορία των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.
Έχουν ήδη αναφέρει ότι οι Ιρανοί έπληξαν 27 στόχους, συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης Τελ Νοφ, του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων και ενός μεγάλου στρατιωτικοβιομηχανικού συγκροτήματος στο Tel Aviv...
Trump (ΗΠΑ): Η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν έγινε ευκολότερη μετά τον θάνατο του Ali Khamenei
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Trump εξέφρασε την άποψη ότι η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν μετά τις επιθέσεις εναντίον του, οι οποίες, μεταξύ άλλων, οδήγησαν στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei, είναι «ευκολότερη από ό,τι ήταν την προηγούμενη μέρα», δήλωσε στο CBS.
«Είναι πολύ πιο εύκολο τώρα, πιο εύκολη η διπλωματική λύση, από ό,τι ήταν πριν από μια μέρα, προφανώς», είπε ο Trump
Σύμφωνα με τον Trump, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέμεναν απάντηση από την Τεχεράνη, αλλά το Ιράν «χτυπήθηκε άσχημα» κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.
Ταυτόχρονα, ο Trump απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα αν θεωρεί την επιχείρηση κατά της Τεχεράνης πόλεμο.
Οι ιρανικές αρχές αναγνώρισαν τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ορκίστηκε ότι ο θάνατός του δεν θα μείνει ατιμώρητος και ανακοίνωσε την έναρξη «της πιο βάναυσης επίθεσης στην ιστορία των ενόπλων δυνάμεων της χώρας».
Η Ρωσία δήλωσε ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ... δεν έχουν καμία σχέση με τη διατήρηση του καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων και απαίτησε επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Lavrov τόνισε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να διευκολύνει μια διευθέτηση, μεταξύ άλλων μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ .
Πολιτική αποτυχία Trump η επίθεση στο Ιράν - Scott Ritter (CIA): Κινδυνεύει με συντριβή τον Νοέμβριο, ακόμη και... καθαίρεση
Η επιχείρηση "Epic Fury" του Donald Trump κατά του Ιράν σηματοδοτεί την πιο ριψοκίνδυνη στρατιωτική κίνηση της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.
Με την Τεχεράνη να συσπειρώνεται γύρω από τη μνήμη του νεκρού πλέον Ali Khamenei και τους αναλυτές να προειδοποιούν για "μπούμερανγκ" που θα μπορούσε να κλονίσει την αμερικανική κυριαρχία, η ανθρωπότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια σύγκρουση όπου η στρατιωτική επικράτηση ενδέχεται να οδηγήσει σε μια οδυνηρή πολιτική ήττα.
Οπρώην αναλυτής της CIA, Scott Ritter, μιλώντας στο κανάλι του Glenn Diesen στο YouTube, επανέφερε στο προσκήνιο τις θέσεις του Ρώσου Προέδρου Vladimir Putin σχετικά με τα αίτια των συγκρούσεων, στον απόηχο της μαζικής επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Ο Ritter χρησιμοποίησε τα λόγια του Ρώσου ηγέτη για να εξηγήσει τη στρατηγική στάση που αναμένεται να τηρήσει η Τεχεράνη ως απάντηση στα πλήγματα της επιχείρησης «Epic Fury».
Σύμφωνα με τον ειδικό, η βασική προτεραιότητα των ιρανικών αρχών είναι να αποτρέψουν μια βίαιη αλλαγή καθεστώτος.
Εάν το καταφέρουν, θα αποδείξουν στον εχθρό ότι οι αντικειμενικοί του στόχοι είναι ανέφικτοι.
Ο Ritter υπενθύμισε ότι, όπως και στην περίπτωση της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας, ο Vladimir Putin είχε τονίσει πως σημασία δεν έχει απλώς ο τερματισμός ενός πολέμου, αλλά η επίλυση των βαθύτερων αιτιών του. Στόχος είναι να μην υπάρξει αναζωπύρωση της κρίσης μετά από πέντε ή δέκα χρόνια, κάτι που στην προκειμένη περίπτωση σημαίνει την πλήρη αναγνώριση των συμφερόντων ασφαλείας του Ιράν.
Ο Scott Ritter χαρακτήρισε την απόφαση του Donald J. Trump να επιτεθεί στο Ιράν ως ένα πολιτικά αποτυχημένο βήμα.
Προέβλεψε μάλιστα ότι, εάν οι ΗΠΑ δεν επιτύχουν μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη, ο ένοικος του Λευκού Οίκου και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κινδυνεύουν με συντριβή στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ δεν απέκλεισε ακόμα και το ενδεχόμενο έναρξης διαδικασίας καθαίρεσης (impeachment).
Ανάλογη μοίρα προέβλεψε και για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu.
Ο αναλυτής εξέφρασε την πεποίθηση ότι σε περίπτωση που η Τεχεράνη αναλάβει αποφασιστική δράση, ο Netanyahu θα χάσει την εξουσία, καθώς το εσωτερικό πολιτικό κόστος από μια παρατεταμένη σύρραξη θα είναι δυσβάσταχτο για το Ισραήλ.
Telegraph: Οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν το σχέδιό τους να τοποθετήσουν τον γιο του έκπτωτου Shah ως ηγέτη του Ιράν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι επιφυλακτικές ως προς το ενδεχόμενο να τοποθετήσουν τον Reza Pahlavi γιο του έκπτωτου Ιρανού Shah ως νέο ηγέτη του Ιράν εν μέσω των επιθέσεων εναντίον της χώρας, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα Telegraph.
«Φοβούνται ότι ο Reza Pahlavi θα μπορούσε να αποδειχθεί ένας ακόμη Ahmad Chalabi, ο οποίος διαφημιζόταν στην Ουάσινγκτον ως πιθανός διάδοχος του Saddam Hussein, αλλά απορρίφθηκε από τον ιρακινό λαό μετά την εισβολή του 2003», αναφέρει η Telegraph.
Σύμφωνα με την Telegraph, η πολιτική οξυδέρκεια του Reza Pahlaviαμφισβητείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ορισμένοι Ιρανοί τον κατηγορούν ότι θέτει σε κίνδυνο τις ζωές ανθρώπων στο εξωτερικό.
«Αυτό είναι το μεγαλύτερο μυστήριο που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί πολιτικοί.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστες δημοσκοπήσεις κοινής γνώμης που να μπορούν να τους πουν ποιος θα καλωσόριζε τι», σημειώνει η Telegraph.
Τον Ιανουάριο 2026, ο Reza Pahlavi, γιος του Shah που ανατράπηκε το 1979, δήλωσε ότι ήταν έτοιμος να επιστρέψει στο Ιράν «με την πρώτη ευκαιρία».
Η πορεία του Ali Khamenei
Σε ηλικία 86 ετών, ο Sayyed Ali Khamenei καθοδήγησε την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν από τις πρώτες ημέρες της μετα-επαναστατικής περιόδου, μέσα από δεκαετίες αγώνα και μετασχηματισμού.
Αφού συμμετείχε στην Επανάσταση του 1979 που ανέτρεψε τη φιλοαμερικανική μοναρχία των Παχλαβί, υπηρέτησε ως πρόεδρος κατά το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1980, πριν διοριστεί Ηγέτης του Ιράν το 1989, μετά τον θάνατο του Sayyed Ruhollah Khomeini.
Σε αυτή τη θέση κατέστη η ανώτατη αρχή στο πολιτικό και θρησκευτικό σύστημα του Ιράν, διαμορφώνοντας την εσωτερική πολιτική, επιβλέποντας τους εθνικούς θεσμούς και καθορίζοντας τον στρατηγικό προσανατολισμό της χώρας για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.
Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του, διατήρησε την κυριαρχία του Ιράν απέναντι σε διεθνείς πιέσεις, οδήγησε τη χώρα μέσα από περιφερειακές συγκρούσεις και ενίσχυσε συμμαχίες με κινήματα και κυβερνήσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η θητεία του περιλάμβανε επίσης σημαντικές εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ενίσχυση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ως κεντρικού πυλώνα της εθνικής άμυνας και της περιφερειακής επιρροής, καθιστώντας τον μία από τις πλέον καθοριστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ιρανικής και περιφερειακής ιστορίας.
Αλλαγή καθεστώτος - Πώς θα γίνει
Οι ΗΠΑ έχουν αφήσει να εννοηθεί πως ορισμένα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, τα οποία ενδέχεται να είναι απογοητευμένα από την ηγεσία, ίσως ενωθούν με πολίτες στους δρόμους βοηθώντας στην αλλαγή καθεστώτος που αποτελεί ευσεβή πόθο τους.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι έχει «καλή ιδέα» για το ποιος θα ηγηθεί του Ιράν.
Το αμερικανικό δίκτυο ABC News ρώτησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ ποιον θα ήθελε να ηγηθεί του Ιράν, εφόσον επιτευχθεί ο στόχος των ΗΠΑ για ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.
«Ναι. Έχουμε μια πολύ καλή ιδέα», απάντησε.
Σίγουρα προσβλέπει σε μια συμφωνία με μια μερίδα από του Φρουρούς της Επανάστασης τακτική που ακολούθησε το μοντέλο της Βενεζουέλας.
Ταυτόχρονα είναι μάλλον κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι θα αποκαλυφθούν και διάφορα δίκτυα συνεργασίας και δωροδοκίας με Ισραήλ και ΗΠΑ.
Διαδοχή Khamenei - Οι υποψήφιοι
Πλέον, το Ιράν εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο, καθώς το καθεστώς αγωνίζεται να καλύυψει το κενό.
Μια τριμελής επιτροπή , αποτελούμενη από τον πρόεδρο του Ιράν, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν νομικό από το Συμβούλιο των Φρουρών, θα αναλάβει προσωρινά τα καθήκοντα του Khamenei , ενώ ένα εκλεγμένο σώμα 88 υψηλόβαθμων κληρικών, γνωστό ως Συνέλευση των Ειδικών, θα επιλέξει τον επόμενο ηγέτη.
Ωστόσο, δεδομένης της κατάστασης, δεν είναι σαφές εάν τα 88 μέλη μπορούν να συγκληθούν ρισκάροντας οποιαδήποτε συγκέντρωση.
Σε κάθε περίπτωση, ο νέος ηγέτης θα πρέπει να είναι άνδρας, κληρικός με πολιτική ικανότητα, ηθική εξουσία και πίστη στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Το CNN εξετάζει μερικούς από τους υποψηφίους για τη θέση, σύμφωνα με ειδικούς και αναλυτές:
-Mojtaba Khamenei, 56 ετών: Πρόκειται για τον δεύτερο γιος του Khamenei, γνωστός για τη σημαντική επιρροή του και τις ισχυρές συνδέσεις με τη Στρατοφυλακή της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), καθώς και με την παραστρατιωτική εθελοντική δύναμη Basij.
Ωστόσο, δεν είναι υψηλόβαθμος κληρικός και δεν έχει επίσημο ρόλο στο καθεστώς, ενώ η διαδοχή από πατέρα σε γιο είναι θεωρείται ανεπιθύμητη στο σιιτικό ιερατικό κατεστημένο. Ένα ακόμη εμπόδιο είναι ότι ο Μοχιτάμπα δεν είναι υψηλόβαθμος κληρικός και δεν έχει επίσημο ρόλο στο καθεστώς.
- Alireza Arafi,67 ετών: Πρόκειται για λιγότερο γνωστό, είναι καταξιωμένος κληρικός με ιστορικό σε κυβερνητικούς θεσμούς και ήταν έμπιστος του Khamenei. Υπηρετεί ως αναπληρωτής πρόεδρος της Συνέλευσης των Ειδικών και έχει διατελέσει μέλος του ισχυρού Συμβουλίου Φρουρών (Guardian Council), που ελέγχει τους υποψηφίους και τους νόμους που ψηφίζει το κοινοβούλιο. Είναι επίσης επικεφαλής του ιρανικού συστήματος θεολογικών σχολών.
-Mohammad Mehdi Mirbagheri, ετών 60:Είναι σκληροπυρηνικός κληρικός και μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών, εκπροσωπεί την πιο συντηρητική πτέρυγα του ιερατικού κατεστημένου. Σύμφωνα με το IranWire, αντιτίθεται έντονα στη Δύση και πιστεύει ότι μια σύγκρουση μεταξύ πιστών και απίστων είναι αναπόφευκτη. Επικεφαλής της Ακαδημίας Ισλαμικών Επιστημών στην ιερή βόρεια πόλη Qom.
-Hassan Khomeini,50 ετών: Είναι εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ayatollah Ruhollah Khomeini, προσδίδοντας θρησκευτική και επαναστατική νομιμοποίηση. Υπηρετεί ως επιμελητής του μαυσωλείου Khomeini, δεν έχει κατέχει δημόσια αξιώματα και φαίνεται να έχει περιορισμένη επιρροή στον μηχανισμό ασφαλείας ή την κυρίαρχη ελίτ της χώρας. Είναι γνωστός για πιο μετριοπαθή στάση σε σύγκριση με πολλούς συνομηλίκους του.
-Hashem Hosseini Bushehri, 60 ετών: Υψηλόβαθμος κληρικός με στενές σχέσεις με τους θεσμούς που διαχειρίζονται τη διαδοχή, ιδιαίτερα τη Συνέλευση των Ειδικών, όπου υπηρετεί ως πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος. Θεωρείται κοντά στον Khamenei , αλλά έχει χαμηλό προφίλ εντός της χώρας και δεν είναι γνωστός για ισχυρούς δεσμούς με την IRGC.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Η πολυπλοκότητες του κυβερνητικού συστήματος του Ιράν, η ιδεολογική φύση της βάσης υποστήριξής του και η δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης καθιστούν δύσκολη την πρόβλεψη του τι θα ακολουθήσει.
Ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Khamenei ως «Ανώτατος Ηγέτης»;
Ο ανώτατος ηγέτης πρέπει να είναι κληρικός σύμφωνα με το ιρανικό σύστημα vilayat-e faqih: η δικαιοδοσία του Ισλαμικού Νομοδιδασκάλου.
Η θεωρία υποστηρίζει ότι μέχρι την επιστροφή του δωδέκατου ιμάμη των Σιιτών, ο οποίος εξαφανίστηκε τον 9ο αιώνα, η εξουσία επί Γης πρέπει να ασκείται από έναν σεβάσμιο κληρικό.
Υπό τον Khamenei και τον προκάτοχό του, τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini, ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελευταίο λόγο σε όλα τα θέματα του κράτους, αλλά το σύστημα ποτέ πριν δεν είχε αντιμετωπίσει τέτοια πρόκληση.
Η επιρροή του Khamenei ασκούνταν συχνά μέσω στενών συμβούλων του. Ωστόσο, μετά τα πλήγματα του Σαββάτου, δεν είναι σαφές πόσοι από αυτούς τους κορυφαίους παράγοντες έχουν επιβιώσει.
Ο Khamenei, 86 ετών, ποτέ δεν έχει καταγραφεί δημόσια ότι όρισε διάδοχο, και δεν είναι σαφές ποιος θα τον αντικαταστήσει.
Ο γιος του, Mojtaba Khamenei, έχει σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρηθεί πιθανός υποψήφιος, αλλά η μοίρα του επίσης παραμένει αβέβαιη.
Ο εγγονός του προκατόχου του, Hassan Khomeini, υπήρξε επίσης υποψήφιος, όπως και μερικοί μεγαλύτεροι κληρικοί.
Κανένας εναπομείνας παράγοντας δεν απολαμβάνει την επιρροή ή την ισχύ του Khamenei, και οποιοσδήποτε διάδοχος θα δυσκολευτεί να κυριαρχήσει σε ισχυρές ομάδες συμφερόντων όπως οι Φρουροί ή τα κορυφαία κληρικά συμβούλια.
Θα διατηρηθεί η θεοκρατία του Ιράν;
Η ιρανική κληρική ελίτ ελέγχει ισχυρά σώματα που εκτείνονται σε όλο το πολιτικό σύστημα.
Το Συμβούλιο των Νομοδιδασκάλων, που αποτελείται από ανώτερους ayatollahs εκλεγμένους κάθε οκτώ χρόνια, είναι το σώμα που διορίζει τον ανώτατο ηγέτη.
Το Σύνταγμα δίνει επίσης τη δυνατότητα να αμφισβητήσει ή ακόμη και να αποπέμψει έναν ηγέτη, αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ποτέ.
Στην πράξη, η επιλογή πιθανότατα θα γίνει από τους υψηλότερους αξιωματούχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας και στη συνέχεια θα εγκριθεί από τη συνέλευση.
Αλλά με ορισμένους κορυφαίους ηγέτες των Φρουρών της Επανάστασης να επιβεβαιώνονται νεκροί, δεν είναι καθόλου σαφές ποιος θα καθορίσει την απόφαση.
Το Συμβούλιο των Φυλάκων – το ήμισυ διορίζεται από τον ηγέτη και το ήμισυ από τον αρχηγό της Δικαιοσύνης – μπορεί να ασκήσει veto σε νόμους που ψηφίζονται από το κοινοβούλιο και να απορρίψει υποψηφίους για εκλογές, ένα μέτρο που έχει χρησιμοποιηθεί για να αποκλειστούν πιθανοί επικριτές του Khamenei.
Το Ιράν ακολουθεί σιιτικές ερμηνείες του ισλαμικού νόμου (sharia), και οι δικαστές του είναι επίσης κληρικοί υπό τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης που ορίζεται από τον Khamenei.
Ο νυν επικεφαλής, Gholamhossein Mohseni Ejei, έχει υποστεί κυρώσεις από δυτικές χώρες για βίαιη καταστολή διαδηλωτών το 2009 όταν ήταν υπουργός πληροφοριών.
Άλλοι επιδραστικοί κληρικοί περιλαμβάνουν τον πρώην επικεφαλής της Δικαιοσύνης Sadiq Larijani, αδελφό του συμβούλου του Ali Larijani· τον μέλος του Συμβουλίου των Νομοδιδασκάλων, Mohsen Araki· και τον ηγέτη των προσευχών της Παρασκευής στην Τεχεράνη, Ahmad Khatami.
Τι ρόλο θα μπορούσαν να παίξουν οι Φρουροί της Επανάστασης
Σε αντίθεση με τον τακτικό στρατό, που υπάγεται στο Υπουργείο Άμυνας της εκλεγμένης κυβέρνησης, το Ισλαμικό Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης απαντά απευθείας στον ανώτατο ηγέτη.
Ο διοικητής του, Mohammed Pakpour, σκοτώθηκε το Σάββατο (28/2), σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση.
Ιδρυμένοι σύντομα μετά την επανάσταση, οι IRGC διεύρυναν σημαντικά το ρόλο τους στην υπεράσπιση του Ισλαμικού συστήματος κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ (1980-88) και σήμερα αποτελούν τον ισχυρότερο και καλύτερα εξοπλισμένο κλάδο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Με τα χρόνια, οι Φρουροί επεκτείναν την επιρροή τους σε πολιτική και επιχειρηματικό τομέα, αποκτώντας δύναμη τόσο εντός όσο και εκτός Ιράν.
Η Ομάδα Quds, μία ελίτ μονάδα των Φρουρών, καθοδηγεί τη στρατηγική του Ιράν στην περιοχή υποστηρίζοντας συνδεδεμένες σιιτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Λίβανο και το Ιράκ.
Η στρατηγική αυτή χτυπήθηκε σοβαρά από τη δολοφονία του διοικητή της Quds, Qassem Soleimani, σε αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ το 2020 στο Ιράκ, και από τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ κατά της Hezbollah το 2024.
Η Στρατιά Basij, εθελοντική παραστρατιωτική δύναμη υπό τον έλεγχο των Φρουρών , χρησιμοποιείται συχνά για την καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η οικονομική δύναμη των Φρουρών αυξήθηκε καθώς η εταιρεία τους Khatam al-Anbiya κέρδισε έργα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν.
Ο στοχευμένος χαρακτήρας των ισραηλινών επιθέσεων σε ανώτερους διοικητές των Guards έχει εγείρει ερωτήματα για πιθανή διείσδυση δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών στις ανώτερες βαθμίδες του σώματος.
Παρόλα αυτά, οι IRGC πιθανότατα θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο τι θα συμβεί στη συνέχεια στην Ισλαμική Δημοκρατία - και θα φανεί εάν θέλουν να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για το διάδοχο σχήμα.
Γιατί το Ιράν έχει επίσης εκλογές;
Οι Ιρανοί εκλέγουν πρόεδρο και κοινοβούλιο για τετραετείς θητείες.
Ο πρόεδρος διορίζει μια κυβέρνηση που χειρίζεται την καθημερινή πολιτική εντός των παραμέτρων που επιτρέπει ο ανώτατος ηγέτης.
Κατά τα πρώτα χρόνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η συμμετοχή στις εκλογές ήταν μαζική.
Ωστόσο, οι περιορισμοί του Συμβούλιου Φρουρών στους υποψηφίους, η αμφισβητούμενη έκβαση των εκλογών το 2009 και η υπεροχή μη εκλεγμένων τμημάτων του κράτους υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη στην εκλογική διαδικασία.
Ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian, που θεωρείται μετριοπαθής, εκλέχθηκε το 2024, νικώντας έναν γνωστό σκληροπυρηνικό υποψήφιο.
Το Ισραήλ ανέφερε ότι και εκείνος ήταν στόχος στις επιθέσεις του Σαββάτου (28/2), αλλά δεν υπήρξε επιβεβαίωση ότι υπήρξε θύμα.
Οι φήμες από Ισραήλ και ΗΠΑ
Νωρίτερα Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu δήλωσε σε διάγγελμά του ότι υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως ο Ayatollah Ali Khamenei «δεν υπάρχει πλέον».
Επιπλέον, ο Netanyahu κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες «να κατακλύσουν τους δρόμους και να τελειώσουν τη δουλειά».
Δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ κατέστρεψε το συγκρότημα του Khamenei και σκότωσε διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς και ανώτερους αξιωματούχους του πυρηνικού προγράμματος.
Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από την ιρανική πλευρά για την τύχη του ενώ η Τεχεράνη διαψεύδει με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν το πρωί του Σαββάτου, βάζοντας στο στόχαστρό τους την ανώτατη ηγεσία του και βυθίζοντας τη Μέση Ανατολή σε σύγκρουση, την οποία ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι θα τερματίσει μια απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ και θα δώσει στους Ιρανούς την ευκαιρία να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.
Εάν πράγματι ΗΠΑ και Ισραήλ πέτυχαν την εξόντωση του Khamenei θα πρόκειται για μεγάλη στρατιωτική επιτυχία της αιφνιδιαστικής επιχείρησης που εξαπέλυσαν.
ΗΠΑ: Έχουμε αποδείξεις ότι είναι νεκρός
Η Ουάσιγκτον φέρεται να έλαβε ενημέρωση από το Ισραήλ για την πιθανή εξόντωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν στο πλαίσιο μαζικής κοινής στρατιωτικής επιχείρησης ΗΠΑ–Ισραήλ.
Σύμφωνα με το Axios, ο πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες, Yehiel Leiter, ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους ότι ο Khamenei σκοτώθηκε σε πλήγμα κατά της κατοικίας του στην Τεχεράνη.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις ιρανικές αρχές.
Κρατικά μέσα και κυβερνητικοί αξιωματούχοι τηρούν σιγή, ενώ η κατάσταση περιπλέκεται από τη διακοπή επικοινωνιών με στρατιωτικές και πολιτικές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη, μετά από εκτεταμένους βομβαρδισμούς,
Ανώνυμες πηγές και αντικρουόμενες πληροφορίες
Δυτικά πρακτορεία μεταδίδουν επίσης πληροφορίες περί θανάτου και άλλων ανώτατων Ιρανών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Άμυνας και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC).
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι, οι αναφορές βασίζονται σε ανώνυμες πηγές και στερούνται επίσημης επιβεβαίωσης.
Το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο N12 μετέδωσε ότι σκοτώθηκαν επίσης στενοί συγγενείς του Khamenei, μεταξύ αυτών ο γαμπρός και η νύφη του.
Συνολικά, οι νεκροί από τις ισραηλινο-αμερικανικές επιθέσεις φέρονται να ανέρχονται σε 201, με 747 τραυματίες και τουλάχιστον 90 ανήλικους ανάμεσα στα θύματα. Τα πλήγματα καταγράφηκαν σε μεγάλο μέρος της ιρανικής επικράτειας.
Παρέμβαση Trump: Είμαστε βέβαιοι για τον θάνατό του
Ο Donald Trump δήλωσε στο NBC News ότι «αισθανόμαστε βέβαιοι» πως ο Khamenei είναι νεκρός, όπως και «οι περισσότεροι» από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν. «Οι άνθρωποι που έπαιρναν όλες τις αποφάσεις, οι περισσότεροι έχουν φύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ισραηλινός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο Axios ότι, σύμφωνα με ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, το πτώμα του Khamenei ανασύρθηκε από τα ερείπια της κατεστραμμένης κατοικίας του.
Θρίλερ
Δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσαν οι New York Times φέρονται να δείχνουν ολοκληρωτική καταστροφή της κατοικίας του Khamenei στο συγκρότημα Saadbad στην Τεχεράνη.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι τουλάχιστον επτά πύραυλοι έπληξαν την περιοχή όπου βρίσκονται το προεδρικό μέγαρο και η κατοικία του ανώτατου ηγέτη.
Αρχικά, το Reuters μετέδωσε ότι ο Khamenei δεν βρισκόταν στην Τεχεράνη την ώρα των επιδρομών και είχε μεταφερθεί σε ασφαλή τοποθεσία.
Στη συνέχεια, όμως, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης άρχισαν να κάνουν λόγο για πιθανό θάνατό του.
Το πρακτορείο μετέδωσε αργότερα, επικαλούμενο ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο, ότι το σώμα του ανασύρθηκε από τα ερείπια, ενώ μαζί του φέρονται να σκοτώθηκαν ο γαμπρός και η νύφη του.
To Axios, ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρέσβης στις ΗΠΑ Yehiel Leiter ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους για τον θάνατο του Khamenei.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε ότι υπάρχουν «πολλά σημάδια» πως ο Ayatollah δεν είναι πλέον εν ζωή.
Κρίση διαδοχής και αποσταθεροποίηση
Ο 86χρονος θρησκευτικός ηγέτης ηγείτο του Ιράν από το 1989, διαδεχόμενος τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini.
Για 35 χρόνια συγκέντρωνε σχεδόν απόλυτο έλεγχο στο κράτος, τη δικαιοσύνη, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και τις ένοπλες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου του IRGC.
Ο θάνατός του — εφόσον επιβεβαιωθεί — προκαλεί άμεση κρίση διαδοχής. Το ιρανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι συμβούλιο κληρικών επιλέγει νέο ανώτατο ηγέτη, όμως τα ισραηλινά πλήγματα φέρεται να έχουν πλήξει και κορυφαίους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης, αποδιοργανώνοντας την αλυσίδα διοίκησης.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι στόχος αποτέλεσαν και οι γιοι του Khamenei χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ενδείξεις ότι σκοτώθηκαν.
Ο γιος του, είχε συζητηθεί ευρέως ως πιθανός διάδοχος.
Το ενδεχόμενο λαϊκής εξέγερσης
Σε νυχτερινό διάγγελμά του, ο Trump κάλεσε τον ιρανικό λαό να παραμείνει στα σπίτια του κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών, αλλά στη συνέχεια να «αναλάβει τον έλεγχο της κυβέρνησής του».
Παράλληλα, ο εξόριστος πρώην διάδοχος του ιρανικού θρόνου, Reza Pahlavi, κάλεσε τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους και απηύθυνε έκκληση στις δυνάμεις ασφαλείας να συνταχθούν με τον λαό για μια «σταθερή και ασφαλή μετάβαση».
Τι διακυβεύεται
Η πιθανή εξόντωση του Khamenei συνιστά ιστορικό σημείο καμπής.
Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο πλήγμα που έχει δεχθεί η Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της.
Ταυτόχρονα, όμως, εγκυμονεί τον κίνδυνο χάους, εσωτερικής σύγκρουσης ή ακόμη και στρατιωτικής ανάληψης της εξουσίας από το IRGC.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν ο Khamenei είναι νεκρός, αλλά ποιος — και με ποιον τρόπο — θα ελέγξει το Ιράν την επόμενη ημέρα.
Stimson Center: Το Ιράν διαθέτει σχέδιο διαδοχής, εάν ο Khamenei σκοτωθεί – Η εξόντωσή του δεν είναι αρκετή για ΗΠΑ, Ισραήλ
Η Barbara Slavin, ανώτερη ερευνήτρια στο Stimson Center, δήλωσε στο Al Jazeera ότι το Ιράν διαθέτει σχέδιο σε περίπτωση επιβεβαίωσης του θανάτου του Ayatollah Ali Khamenei.
Σύμφωνα με την ίδια, πιθανότατα θα συσταθεί ένα συμβούλιο που θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, ή ίσως ήδη λειτουργεί ως προσωρινή διοίκηση.
Το βασικό ερώτημα, όπως τόνισε, είναι πώς ο Donald Trump ορίζει τη «νίκη».
Αν θεωρεί ότι η εξόντωση του ηγέτη είναι αρκετή, μπορεί να δηλώσει «νίκη» και να τερματίσει την επιχείρηση, ακόμη κι αν το ίδιο πολιτικό σύστημα παραμείνει στη θέση του.
Σχετικά με τις επιθέσεις του Ισραήλ, η Slavin τις χαρακτήρισε «θεατρικές», σημειώνοντας ότι οι Ισραηλινοί εκμεταλλεύονται την ευκαιρία να πλήξουν όσο το δυνατόν περισσότερους στόχους και να αποδυναμώσουν περαιτέρω το ιρανικό καθεστώς.
Παράλληλα, η πιθανή δολοφονία του Khamenei θα χρησιμεύσει ως «σημάδι» για την Ιερουσαλήμ, χωρίς όμως να διασφαλίζει ουσιαστική αλλαγή στο σύστημα εξουσίας.
www.bankingnews.gr
Οι Αμερικανοί χτύπησαν με πυραύλους ενώ η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία έριξε 30 βόμβες στην οικία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σύμφωνα με την WSJ
Η Ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι ο ηγέτης του Ιράν, Sayyed Ali Khamenei σκοτώθηκε ενώ εκτελούσε τα καθήκοντά του στο γραφείο του, μετά τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου (28/2).
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο θάνατος του Sayyed Ali Khamenei στον χώρο εργασίας του διέψευσε για ακόμη μία φορά τους ισχυρισμούς «μέσων που συνδέονται με το ισραηλινό καθεστώς και περιφερειακά αντιδραστικά ρεύματα ότι ο Ali Khamenei βρισκόταν σε ασφαλή και άγνωστη τοποθεσία», επιβεβαιώνοντας ότι παρέμεινε στην πρώτη γραμμή της ευθύνης, ανάμεσα στον λαό του.
Το Ιράν επιβεβαίωσε επίσης τον θάνατο του Γραμματέα του Συμβουλίου Άμυνας Ali Shamkhani και του Διοικητή του IRGC (Φρουροί της Επανάστασης) Mohammad Pakpour σε επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αναφέρει το IRNA.
Επιπλέον, μεταξύ των νεκρών ήταν η κόρη, ο γαμπρός και ο εγγονός του Ali Shamkhani, καθώς και μία από τις νύφες του
Τρεις υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο Ιρανός πρόεδρος Pezeshkian, στη μεταβατική περίοδο μετά τον θάνατο του Khamenei
Τρεις αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian, θα αναλάβουν τη μετάβαση στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Ali Khamenei, όπως δήλωσε ένας σύμβουλος του αγιατολάχ, ο Mohammad Mokhber,σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Εκτός από τον Pezeshkian, το έργο αυτό θα αναλάβουν ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Gholamhossein Mohseni Ejei και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος, πρόσθεσε ο Mokhber.
Ο Ahmad Vahidyi διορίστηκε νέος αρχηγός του IRGC
Ο Ταξίαρχος Ahmad Vahidyi διορίστηκε νέος αρχηγός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC)
Nεκρός και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του στρατού του Ιράν, Abdul Rahim Mousavi
Το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του στρατού του Ιράν, Abdul Rahim Mousavi, κατά τη διάρκεια των επιθέσεων που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν το Σάββατο.
Το πρακτορείο IRNA πρόσθεσε ότι πολλοί ακόμη διοικητές των ενόπλων δυνάμεων έχασαν τη ζωή τους στις επιθέσεις και τα ονόματά τους αναμένεται να ανακοινωθούν επίσημα αργότερα.
Τρεις άνδρες αναλαμβάνουν τα ηνία μετά τον θάνατο του Khamenei - Επικεφαλής ο πρόεδρος Pezeshkian - 40 ημέρες πένθος
Το Ιράν κήρυξε 40ήμερο πένθος στη χώρα για τον θάνατο του ηγέτη του Ανώτατου Ηγέτη, Ayatollah Ali Khamenei, και σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις του πρακτορείου IRNA, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του, όπως ορίζει το Άρθρο 111 του ιρανικού Συντάγματος, οι εξουσίες του θανόντος ηγέτη μεταβιβάζονται προσωρινά σε ένα τριμελές συμβούλιο, το οποίο θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας μέχρι την εκλογή μόνιμου διαδόχου από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων.
Το συμβούλιο αυτό, που αναλαμβάνει να οδηγήσει την Ισλαμική Δημοκρατία μέσα από τη δίνη του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αποτελείται από τα εξής πρόσωπα:
Τον Πρόεδρο της χώρας, Masoud Pezeshkian.
Τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης, Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i.
Ένα μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος, το οποίο επιλέγεται από το Συμβούλιο Σκοπιμότητας.
Ο πρώτος αντιπρόεδρος, Mohammad Mokhber, επιβεβαίωσε τη συγκρότηση αυτού του οργάνου, τονίζοντας ότι η κρατική μηχανή παραμένει σε πλήρη λειτουργία παρά το συντριπτικό πλήγμα στην κορυφή της ιεραρχίας.
Παρά τις φήμες που κυκλοφόρησαν αρχικά για την κατάσταση της υγείας του, το γραφείο του προέδρου Masoud Pezeshkian διαβεβαίωσε ότι ο ίδιος είναι καλά στην υγεία του και επιβλέπει τις εξελίξεις.
Σκληρή απάντηση Trump στο IRGC.... θα χτυπήσουμε το Ιράν πρωτοφανή τρόπο...
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Trump απηύθυνε προειδοποίηση προς το Ιράν, το οποίο προετοιμάζει νέο κύμα επιθέσεων αλλά και στον επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν Ali Larijani πως «θα χτυπήσουν την καρδιά των ΗΠΑ».
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald J. Trump, χρησιμοποιώντας το Truth Social, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τεχεράνη, ανεβάζοντας τους τόνους στο κόκκινο.
«ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ ΩΣΤΟΣΟ, ΔΙΟΤΙ ΑΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ, ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΛΗΞΟΥΜΕ ΜΕ ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΞΑΝΑΔΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΠΟΤΕ!»
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι οποιαδήποτε απόπειρα του Ιράν να υλοποιήσει τις απειλές του Ali Larijani θα αντιμετωπιστεί με ολοκληρωτική στρατιωτική ισχύ, κλείνοντας την παρέμβασή του με τη φράση: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο ζήτημα αυτό!».
Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, η κόρη, ο γαμπρός, ο εγγονός και η νύφη του αγιατολάχ σκοτώθηκαν επίσης σε αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Μετά τον θάνατο του Ayatollah Ali Khamenei, το IRGC ανακοίνωσε την έναρξη της πιο βάναυσης επίθεσης στην ιστορία των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.
Έχουν ήδη αναφέρει ότι οι Ιρανοί έπληξαν 27 στόχους, συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης Τελ Νοφ, του κτιρίου του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων και ενός μεγάλου στρατιωτικοβιομηχανικού συγκροτήματος στο Tel Aviv...
Trump (ΗΠΑ): Η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν έγινε ευκολότερη μετά τον θάνατο του Ali Khamenei
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Trump εξέφρασε την άποψη ότι η επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν μετά τις επιθέσεις εναντίον του, οι οποίες, μεταξύ άλλων, οδήγησαν στον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei, είναι «ευκολότερη από ό,τι ήταν την προηγούμενη μέρα», δήλωσε στο CBS.
«Είναι πολύ πιο εύκολο τώρα, πιο εύκολη η διπλωματική λύση, από ό,τι ήταν πριν από μια μέρα, προφανώς», είπε ο Trump
Σύμφωνα με τον Trump, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέμεναν απάντηση από την Τεχεράνη, αλλά το Ιράν «χτυπήθηκε άσχημα» κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.
Ταυτόχρονα, ο Trump απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα αν θεωρεί την επιχείρηση κατά της Τεχεράνης πόλεμο.
Οι ιρανικές αρχές αναγνώρισαν τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ορκίστηκε ότι ο θάνατός του δεν θα μείνει ατιμώρητος και ανακοίνωσε την έναρξη «της πιο βάναυσης επίθεσης στην ιστορία των ενόπλων δυνάμεων της χώρας».
Η Ρωσία δήλωσε ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ... δεν έχουν καμία σχέση με τη διατήρηση του καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων και απαίτησε επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Lavrov τόνισε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να διευκολύνει μια διευθέτηση, μεταξύ άλλων μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ .
Πολιτική αποτυχία Trump η επίθεση στο Ιράν - Scott Ritter (CIA): Κινδυνεύει με συντριβή τον Νοέμβριο, ακόμη και... καθαίρεση
Η επιχείρηση "Epic Fury" του Donald Trump κατά του Ιράν σηματοδοτεί την πιο ριψοκίνδυνη στρατιωτική κίνηση της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.
Με την Τεχεράνη να συσπειρώνεται γύρω από τη μνήμη του νεκρού πλέον Ali Khamenei και τους αναλυτές να προειδοποιούν για "μπούμερανγκ" που θα μπορούσε να κλονίσει την αμερικανική κυριαρχία, η ανθρωπότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια σύγκρουση όπου η στρατιωτική επικράτηση ενδέχεται να οδηγήσει σε μια οδυνηρή πολιτική ήττα.
Οπρώην αναλυτής της CIA, Scott Ritter, μιλώντας στο κανάλι του Glenn Diesen στο YouTube, επανέφερε στο προσκήνιο τις θέσεις του Ρώσου Προέδρου Vladimir Putin σχετικά με τα αίτια των συγκρούσεων, στον απόηχο της μαζικής επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Ο Ritter χρησιμοποίησε τα λόγια του Ρώσου ηγέτη για να εξηγήσει τη στρατηγική στάση που αναμένεται να τηρήσει η Τεχεράνη ως απάντηση στα πλήγματα της επιχείρησης «Epic Fury».
Σύμφωνα με τον ειδικό, η βασική προτεραιότητα των ιρανικών αρχών είναι να αποτρέψουν μια βίαιη αλλαγή καθεστώτος.
Εάν το καταφέρουν, θα αποδείξουν στον εχθρό ότι οι αντικειμενικοί του στόχοι είναι ανέφικτοι.
Ο Ritter υπενθύμισε ότι, όπως και στην περίπτωση της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας, ο Vladimir Putin είχε τονίσει πως σημασία δεν έχει απλώς ο τερματισμός ενός πολέμου, αλλά η επίλυση των βαθύτερων αιτιών του. Στόχος είναι να μην υπάρξει αναζωπύρωση της κρίσης μετά από πέντε ή δέκα χρόνια, κάτι που στην προκειμένη περίπτωση σημαίνει την πλήρη αναγνώριση των συμφερόντων ασφαλείας του Ιράν.
Ο Scott Ritter χαρακτήρισε την απόφαση του Donald J. Trump να επιτεθεί στο Ιράν ως ένα πολιτικά αποτυχημένο βήμα.
Προέβλεψε μάλιστα ότι, εάν οι ΗΠΑ δεν επιτύχουν μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη, ο ένοικος του Λευκού Οίκου και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κινδυνεύουν με συντριβή στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ δεν απέκλεισε ακόμα και το ενδεχόμενο έναρξης διαδικασίας καθαίρεσης (impeachment).
Ανάλογη μοίρα προέβλεψε και για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu.
Ο αναλυτής εξέφρασε την πεποίθηση ότι σε περίπτωση που η Τεχεράνη αναλάβει αποφασιστική δράση, ο Netanyahu θα χάσει την εξουσία, καθώς το εσωτερικό πολιτικό κόστος από μια παρατεταμένη σύρραξη θα είναι δυσβάσταχτο για το Ισραήλ.
Telegraph: Οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν το σχέδιό τους να τοποθετήσουν τον γιο του έκπτωτου Shah ως ηγέτη του Ιράν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι επιφυλακτικές ως προς το ενδεχόμενο να τοποθετήσουν τον Reza Pahlavi γιο του έκπτωτου Ιρανού Shah ως νέο ηγέτη του Ιράν εν μέσω των επιθέσεων εναντίον της χώρας, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα Telegraph.
«Φοβούνται ότι ο Reza Pahlavi θα μπορούσε να αποδειχθεί ένας ακόμη Ahmad Chalabi, ο οποίος διαφημιζόταν στην Ουάσινγκτον ως πιθανός διάδοχος του Saddam Hussein, αλλά απορρίφθηκε από τον ιρακινό λαό μετά την εισβολή του 2003», αναφέρει η Telegraph.
Σύμφωνα με την Telegraph, η πολιτική οξυδέρκεια του Reza Pahlaviαμφισβητείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ορισμένοι Ιρανοί τον κατηγορούν ότι θέτει σε κίνδυνο τις ζωές ανθρώπων στο εξωτερικό.
«Αυτό είναι το μεγαλύτερο μυστήριο που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί πολιτικοί.
Δεν υπάρχουν αξιόπιστες δημοσκοπήσεις κοινής γνώμης που να μπορούν να τους πουν ποιος θα καλωσόριζε τι», σημειώνει η Telegraph.
Τον Ιανουάριο 2026, ο Reza Pahlavi, γιος του Shah που ανατράπηκε το 1979, δήλωσε ότι ήταν έτοιμος να επιστρέψει στο Ιράν «με την πρώτη ευκαιρία».
Η πορεία του Ali Khamenei
Σε ηλικία 86 ετών, ο Sayyed Ali Khamenei καθοδήγησε την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν από τις πρώτες ημέρες της μετα-επαναστατικής περιόδου, μέσα από δεκαετίες αγώνα και μετασχηματισμού.
Αφού συμμετείχε στην Επανάσταση του 1979 που ανέτρεψε τη φιλοαμερικανική μοναρχία των Παχλαβί, υπηρέτησε ως πρόεδρος κατά το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1980, πριν διοριστεί Ηγέτης του Ιράν το 1989, μετά τον θάνατο του Sayyed Ruhollah Khomeini.
Σε αυτή τη θέση κατέστη η ανώτατη αρχή στο πολιτικό και θρησκευτικό σύστημα του Ιράν, διαμορφώνοντας την εσωτερική πολιτική, επιβλέποντας τους εθνικούς θεσμούς και καθορίζοντας τον στρατηγικό προσανατολισμό της χώρας για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.
Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του, διατήρησε την κυριαρχία του Ιράν απέναντι σε διεθνείς πιέσεις, οδήγησε τη χώρα μέσα από περιφερειακές συγκρούσεις και ενίσχυσε συμμαχίες με κινήματα και κυβερνήσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η θητεία του περιλάμβανε επίσης σημαντικές εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ενίσχυση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ως κεντρικού πυλώνα της εθνικής άμυνας και της περιφερειακής επιρροής, καθιστώντας τον μία από τις πλέον καθοριστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ιρανικής και περιφερειακής ιστορίας.
Αλλαγή καθεστώτος - Πώς θα γίνει
Οι ΗΠΑ έχουν αφήσει να εννοηθεί πως ορισμένα μέλη των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, τα οποία ενδέχεται να είναι απογοητευμένα από την ηγεσία, ίσως ενωθούν με πολίτες στους δρόμους βοηθώντας στην αλλαγή καθεστώτος που αποτελεί ευσεβή πόθο τους.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι έχει «καλή ιδέα» για το ποιος θα ηγηθεί του Ιράν.
Το αμερικανικό δίκτυο ABC News ρώτησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ ποιον θα ήθελε να ηγηθεί του Ιράν, εφόσον επιτευχθεί ο στόχος των ΗΠΑ για ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης.
«Ναι. Έχουμε μια πολύ καλή ιδέα», απάντησε.
Σίγουρα προσβλέπει σε μια συμφωνία με μια μερίδα από του Φρουρούς της Επανάστασης τακτική που ακολούθησε το μοντέλο της Βενεζουέλας.
Ταυτόχρονα είναι μάλλον κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι θα αποκαλυφθούν και διάφορα δίκτυα συνεργασίας και δωροδοκίας με Ισραήλ και ΗΠΑ.
Διαδοχή Khamenei - Οι υποψήφιοι
Πλέον, το Ιράν εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο, καθώς το καθεστώς αγωνίζεται να καλύυψει το κενό.
Μια τριμελής επιτροπή , αποτελούμενη από τον πρόεδρο του Ιράν, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και έναν νομικό από το Συμβούλιο των Φρουρών, θα αναλάβει προσωρινά τα καθήκοντα του Khamenei , ενώ ένα εκλεγμένο σώμα 88 υψηλόβαθμων κληρικών, γνωστό ως Συνέλευση των Ειδικών, θα επιλέξει τον επόμενο ηγέτη.
Ωστόσο, δεδομένης της κατάστασης, δεν είναι σαφές εάν τα 88 μέλη μπορούν να συγκληθούν ρισκάροντας οποιαδήποτε συγκέντρωση.
Σε κάθε περίπτωση, ο νέος ηγέτης θα πρέπει να είναι άνδρας, κληρικός με πολιτική ικανότητα, ηθική εξουσία και πίστη στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Το CNN εξετάζει μερικούς από τους υποψηφίους για τη θέση, σύμφωνα με ειδικούς και αναλυτές:
-Mojtaba Khamenei, 56 ετών: Πρόκειται για τον δεύτερο γιος του Khamenei, γνωστός για τη σημαντική επιρροή του και τις ισχυρές συνδέσεις με τη Στρατοφυλακή της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), καθώς και με την παραστρατιωτική εθελοντική δύναμη Basij.
Ωστόσο, δεν είναι υψηλόβαθμος κληρικός και δεν έχει επίσημο ρόλο στο καθεστώς, ενώ η διαδοχή από πατέρα σε γιο είναι θεωρείται ανεπιθύμητη στο σιιτικό ιερατικό κατεστημένο. Ένα ακόμη εμπόδιο είναι ότι ο Μοχιτάμπα δεν είναι υψηλόβαθμος κληρικός και δεν έχει επίσημο ρόλο στο καθεστώς.
- Alireza Arafi,67 ετών: Πρόκειται για λιγότερο γνωστό, είναι καταξιωμένος κληρικός με ιστορικό σε κυβερνητικούς θεσμούς και ήταν έμπιστος του Khamenei. Υπηρετεί ως αναπληρωτής πρόεδρος της Συνέλευσης των Ειδικών και έχει διατελέσει μέλος του ισχυρού Συμβουλίου Φρουρών (Guardian Council), που ελέγχει τους υποψηφίους και τους νόμους που ψηφίζει το κοινοβούλιο. Είναι επίσης επικεφαλής του ιρανικού συστήματος θεολογικών σχολών.
-Mohammad Mehdi Mirbagheri, ετών 60:Είναι σκληροπυρηνικός κληρικός και μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών, εκπροσωπεί την πιο συντηρητική πτέρυγα του ιερατικού κατεστημένου. Σύμφωνα με το IranWire, αντιτίθεται έντονα στη Δύση και πιστεύει ότι μια σύγκρουση μεταξύ πιστών και απίστων είναι αναπόφευκτη. Επικεφαλής της Ακαδημίας Ισλαμικών Επιστημών στην ιερή βόρεια πόλη Qom.
-Hassan Khomeini,50 ετών: Είναι εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ayatollah Ruhollah Khomeini, προσδίδοντας θρησκευτική και επαναστατική νομιμοποίηση. Υπηρετεί ως επιμελητής του μαυσωλείου Khomeini, δεν έχει κατέχει δημόσια αξιώματα και φαίνεται να έχει περιορισμένη επιρροή στον μηχανισμό ασφαλείας ή την κυρίαρχη ελίτ της χώρας. Είναι γνωστός για πιο μετριοπαθή στάση σε σύγκριση με πολλούς συνομηλίκους του.
-Hashem Hosseini Bushehri, 60 ετών: Υψηλόβαθμος κληρικός με στενές σχέσεις με τους θεσμούς που διαχειρίζονται τη διαδοχή, ιδιαίτερα τη Συνέλευση των Ειδικών, όπου υπηρετεί ως πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος. Θεωρείται κοντά στον Khamenei , αλλά έχει χαμηλό προφίλ εντός της χώρας και δεν είναι γνωστός για ισχυρούς δεσμούς με την IRGC.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Η πολυπλοκότητες του κυβερνητικού συστήματος του Ιράν, η ιδεολογική φύση της βάσης υποστήριξής του και η δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης καθιστούν δύσκολη την πρόβλεψη του τι θα ακολουθήσει.
Ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Khamenei ως «Ανώτατος Ηγέτης»;
Ο ανώτατος ηγέτης πρέπει να είναι κληρικός σύμφωνα με το ιρανικό σύστημα vilayat-e faqih: η δικαιοδοσία του Ισλαμικού Νομοδιδασκάλου.
Η θεωρία υποστηρίζει ότι μέχρι την επιστροφή του δωδέκατου ιμάμη των Σιιτών, ο οποίος εξαφανίστηκε τον 9ο αιώνα, η εξουσία επί Γης πρέπει να ασκείται από έναν σεβάσμιο κληρικό.
Υπό τον Khamenei και τον προκάτοχό του, τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini, ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελευταίο λόγο σε όλα τα θέματα του κράτους, αλλά το σύστημα ποτέ πριν δεν είχε αντιμετωπίσει τέτοια πρόκληση.
Η επιρροή του Khamenei ασκούνταν συχνά μέσω στενών συμβούλων του. Ωστόσο, μετά τα πλήγματα του Σαββάτου, δεν είναι σαφές πόσοι από αυτούς τους κορυφαίους παράγοντες έχουν επιβιώσει.
Ο Khamenei, 86 ετών, ποτέ δεν έχει καταγραφεί δημόσια ότι όρισε διάδοχο, και δεν είναι σαφές ποιος θα τον αντικαταστήσει.
Ο γιος του, Mojtaba Khamenei, έχει σε ορισμένες περιπτώσεις θεωρηθεί πιθανός υποψήφιος, αλλά η μοίρα του επίσης παραμένει αβέβαιη.
Ο εγγονός του προκατόχου του, Hassan Khomeini, υπήρξε επίσης υποψήφιος, όπως και μερικοί μεγαλύτεροι κληρικοί.
Κανένας εναπομείνας παράγοντας δεν απολαμβάνει την επιρροή ή την ισχύ του Khamenei, και οποιοσδήποτε διάδοχος θα δυσκολευτεί να κυριαρχήσει σε ισχυρές ομάδες συμφερόντων όπως οι Φρουροί ή τα κορυφαία κληρικά συμβούλια.
Θα διατηρηθεί η θεοκρατία του Ιράν;
Η ιρανική κληρική ελίτ ελέγχει ισχυρά σώματα που εκτείνονται σε όλο το πολιτικό σύστημα.
Το Συμβούλιο των Νομοδιδασκάλων, που αποτελείται από ανώτερους ayatollahs εκλεγμένους κάθε οκτώ χρόνια, είναι το σώμα που διορίζει τον ανώτατο ηγέτη.
Το Σύνταγμα δίνει επίσης τη δυνατότητα να αμφισβητήσει ή ακόμη και να αποπέμψει έναν ηγέτη, αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ποτέ.
Στην πράξη, η επιλογή πιθανότατα θα γίνει από τους υψηλότερους αξιωματούχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας και στη συνέχεια θα εγκριθεί από τη συνέλευση.
Αλλά με ορισμένους κορυφαίους ηγέτες των Φρουρών της Επανάστασης να επιβεβαιώνονται νεκροί, δεν είναι καθόλου σαφές ποιος θα καθορίσει την απόφαση.
Το Συμβούλιο των Φυλάκων – το ήμισυ διορίζεται από τον ηγέτη και το ήμισυ από τον αρχηγό της Δικαιοσύνης – μπορεί να ασκήσει veto σε νόμους που ψηφίζονται από το κοινοβούλιο και να απορρίψει υποψηφίους για εκλογές, ένα μέτρο που έχει χρησιμοποιηθεί για να αποκλειστούν πιθανοί επικριτές του Khamenei.
Το Ιράν ακολουθεί σιιτικές ερμηνείες του ισλαμικού νόμου (sharia), και οι δικαστές του είναι επίσης κληρικοί υπό τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης που ορίζεται από τον Khamenei.
Ο νυν επικεφαλής, Gholamhossein Mohseni Ejei, έχει υποστεί κυρώσεις από δυτικές χώρες για βίαιη καταστολή διαδηλωτών το 2009 όταν ήταν υπουργός πληροφοριών.
Άλλοι επιδραστικοί κληρικοί περιλαμβάνουν τον πρώην επικεφαλής της Δικαιοσύνης Sadiq Larijani, αδελφό του συμβούλου του Ali Larijani· τον μέλος του Συμβουλίου των Νομοδιδασκάλων, Mohsen Araki· και τον ηγέτη των προσευχών της Παρασκευής στην Τεχεράνη, Ahmad Khatami.
Τι ρόλο θα μπορούσαν να παίξουν οι Φρουροί της Επανάστασης
Σε αντίθεση με τον τακτικό στρατό, που υπάγεται στο Υπουργείο Άμυνας της εκλεγμένης κυβέρνησης, το Ισλαμικό Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης απαντά απευθείας στον ανώτατο ηγέτη.
Ο διοικητής του, Mohammed Pakpour, σκοτώθηκε το Σάββατο (28/2), σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση.
Ιδρυμένοι σύντομα μετά την επανάσταση, οι IRGC διεύρυναν σημαντικά το ρόλο τους στην υπεράσπιση του Ισλαμικού συστήματος κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ (1980-88) και σήμερα αποτελούν τον ισχυρότερο και καλύτερα εξοπλισμένο κλάδο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Με τα χρόνια, οι Φρουροί επεκτείναν την επιρροή τους σε πολιτική και επιχειρηματικό τομέα, αποκτώντας δύναμη τόσο εντός όσο και εκτός Ιράν.
Η Ομάδα Quds, μία ελίτ μονάδα των Φρουρών, καθοδηγεί τη στρατηγική του Ιράν στην περιοχή υποστηρίζοντας συνδεδεμένες σιιτικές ομάδες στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Λίβανο και το Ιράκ.
Η στρατηγική αυτή χτυπήθηκε σοβαρά από τη δολοφονία του διοικητή της Quds, Qassem Soleimani, σε αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ το 2020 στο Ιράκ, και από τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ κατά της Hezbollah το 2024.
Η Στρατιά Basij, εθελοντική παραστρατιωτική δύναμη υπό τον έλεγχο των Φρουρών , χρησιμοποιείται συχνά για την καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η οικονομική δύναμη των Φρουρών αυξήθηκε καθώς η εταιρεία τους Khatam al-Anbiya κέρδισε έργα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν.
Ο στοχευμένος χαρακτήρας των ισραηλινών επιθέσεων σε ανώτερους διοικητές των Guards έχει εγείρει ερωτήματα για πιθανή διείσδυση δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών στις ανώτερες βαθμίδες του σώματος.
Παρόλα αυτά, οι IRGC πιθανότατα θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο τι θα συμβεί στη συνέχεια στην Ισλαμική Δημοκρατία - και θα φανεί εάν θέλουν να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για το διάδοχο σχήμα.
Γιατί το Ιράν έχει επίσης εκλογές;
Οι Ιρανοί εκλέγουν πρόεδρο και κοινοβούλιο για τετραετείς θητείες.
Ο πρόεδρος διορίζει μια κυβέρνηση που χειρίζεται την καθημερινή πολιτική εντός των παραμέτρων που επιτρέπει ο ανώτατος ηγέτης.
Κατά τα πρώτα χρόνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η συμμετοχή στις εκλογές ήταν μαζική.
Ωστόσο, οι περιορισμοί του Συμβούλιου Φρουρών στους υποψηφίους, η αμφισβητούμενη έκβαση των εκλογών το 2009 και η υπεροχή μη εκλεγμένων τμημάτων του κράτους υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη στην εκλογική διαδικασία.
Ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian, που θεωρείται μετριοπαθής, εκλέχθηκε το 2024, νικώντας έναν γνωστό σκληροπυρηνικό υποψήφιο.
Το Ισραήλ ανέφερε ότι και εκείνος ήταν στόχος στις επιθέσεις του Σαββάτου (28/2), αλλά δεν υπήρξε επιβεβαίωση ότι υπήρξε θύμα.
Οι φήμες από Ισραήλ και ΗΠΑ
Νωρίτερα Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu δήλωσε σε διάγγελμά του ότι υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως ο Ayatollah Ali Khamenei «δεν υπάρχει πλέον».
Επιπλέον, ο Netanyahu κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες «να κατακλύσουν τους δρόμους και να τελειώσουν τη δουλειά».
Δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ κατέστρεψε το συγκρότημα του Khamenei και σκότωσε διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς και ανώτερους αξιωματούχους του πυρηνικού προγράμματος.
Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από την ιρανική πλευρά για την τύχη του ενώ η Τεχεράνη διαψεύδει με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν το πρωί του Σαββάτου, βάζοντας στο στόχαστρό τους την ανώτατη ηγεσία του και βυθίζοντας τη Μέση Ανατολή σε σύγκρουση, την οποία ο πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι θα τερματίσει μια απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ και θα δώσει στους Ιρανούς την ευκαιρία να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.
Εάν πράγματι ΗΠΑ και Ισραήλ πέτυχαν την εξόντωση του Khamenei θα πρόκειται για μεγάλη στρατιωτική επιτυχία της αιφνιδιαστικής επιχείρησης που εξαπέλυσαν.
ΗΠΑ: Έχουμε αποδείξεις ότι είναι νεκρός
Η Ουάσιγκτον φέρεται να έλαβε ενημέρωση από το Ισραήλ για την πιθανή εξόντωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν στο πλαίσιο μαζικής κοινής στρατιωτικής επιχείρησης ΗΠΑ–Ισραήλ.
Σύμφωνα με το Axios, ο πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες, Yehiel Leiter, ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους ότι ο Khamenei σκοτώθηκε σε πλήγμα κατά της κατοικίας του στην Τεχεράνη.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις ιρανικές αρχές.
Κρατικά μέσα και κυβερνητικοί αξιωματούχοι τηρούν σιγή, ενώ η κατάσταση περιπλέκεται από τη διακοπή επικοινωνιών με στρατιωτικές και πολιτικές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη, μετά από εκτεταμένους βομβαρδισμούς,
Ανώνυμες πηγές και αντικρουόμενες πληροφορίες
Δυτικά πρακτορεία μεταδίδουν επίσης πληροφορίες περί θανάτου και άλλων ανώτατων Ιρανών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Άμυνας και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC).
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι, οι αναφορές βασίζονται σε ανώνυμες πηγές και στερούνται επίσημης επιβεβαίωσης.
Το ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο N12 μετέδωσε ότι σκοτώθηκαν επίσης στενοί συγγενείς του Khamenei, μεταξύ αυτών ο γαμπρός και η νύφη του.
Συνολικά, οι νεκροί από τις ισραηλινο-αμερικανικές επιθέσεις φέρονται να ανέρχονται σε 201, με 747 τραυματίες και τουλάχιστον 90 ανήλικους ανάμεσα στα θύματα. Τα πλήγματα καταγράφηκαν σε μεγάλο μέρος της ιρανικής επικράτειας.
Παρέμβαση Trump: Είμαστε βέβαιοι για τον θάνατό του
Ο Donald Trump δήλωσε στο NBC News ότι «αισθανόμαστε βέβαιοι» πως ο Khamenei είναι νεκρός, όπως και «οι περισσότεροι» από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν. «Οι άνθρωποι που έπαιρναν όλες τις αποφάσεις, οι περισσότεροι έχουν φύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ισραηλινός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο Axios ότι, σύμφωνα με ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, το πτώμα του Khamenei ανασύρθηκε από τα ερείπια της κατεστραμμένης κατοικίας του.
Θρίλερ
Δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσαν οι New York Times φέρονται να δείχνουν ολοκληρωτική καταστροφή της κατοικίας του Khamenei στο συγκρότημα Saadbad στην Τεχεράνη.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι τουλάχιστον επτά πύραυλοι έπληξαν την περιοχή όπου βρίσκονται το προεδρικό μέγαρο και η κατοικία του ανώτατου ηγέτη.
Αρχικά, το Reuters μετέδωσε ότι ο Khamenei δεν βρισκόταν στην Τεχεράνη την ώρα των επιδρομών και είχε μεταφερθεί σε ασφαλή τοποθεσία.
Στη συνέχεια, όμως, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης άρχισαν να κάνουν λόγο για πιθανό θάνατό του.
Το πρακτορείο μετέδωσε αργότερα, επικαλούμενο ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο, ότι το σώμα του ανασύρθηκε από τα ερείπια, ενώ μαζί του φέρονται να σκοτώθηκαν ο γαμπρός και η νύφη του.
To Axios, ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρέσβης στις ΗΠΑ Yehiel Leiter ενημέρωσε Αμερικανούς αξιωματούχους για τον θάνατο του Khamenei.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε ότι υπάρχουν «πολλά σημάδια» πως ο Ayatollah δεν είναι πλέον εν ζωή.
Κρίση διαδοχής και αποσταθεροποίηση
Ο 86χρονος θρησκευτικός ηγέτης ηγείτο του Ιράν από το 1989, διαδεχόμενος τον ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ruhollah Khomeini.
Για 35 χρόνια συγκέντρωνε σχεδόν απόλυτο έλεγχο στο κράτος, τη δικαιοσύνη, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και τις ένοπλες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου του IRGC.
Ο θάνατός του — εφόσον επιβεβαιωθεί — προκαλεί άμεση κρίση διαδοχής. Το ιρανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι συμβούλιο κληρικών επιλέγει νέο ανώτατο ηγέτη, όμως τα ισραηλινά πλήγματα φέρεται να έχουν πλήξει και κορυφαίους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης, αποδιοργανώνοντας την αλυσίδα διοίκησης.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι στόχος αποτέλεσαν και οι γιοι του Khamenei χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ενδείξεις ότι σκοτώθηκαν.
Ο γιος του, είχε συζητηθεί ευρέως ως πιθανός διάδοχος.
Το ενδεχόμενο λαϊκής εξέγερσης
Σε νυχτερινό διάγγελμά του, ο Trump κάλεσε τον ιρανικό λαό να παραμείνει στα σπίτια του κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών, αλλά στη συνέχεια να «αναλάβει τον έλεγχο της κυβέρνησής του».
Παράλληλα, ο εξόριστος πρώην διάδοχος του ιρανικού θρόνου, Reza Pahlavi, κάλεσε τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους και απηύθυνε έκκληση στις δυνάμεις ασφαλείας να συνταχθούν με τον λαό για μια «σταθερή και ασφαλή μετάβαση».
Τι διακυβεύεται
Η πιθανή εξόντωση του Khamenei συνιστά ιστορικό σημείο καμπής.
Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο πλήγμα που έχει δεχθεί η Ισλαμική Δημοκρατία από την ίδρυσή της.
Ταυτόχρονα, όμως, εγκυμονεί τον κίνδυνο χάους, εσωτερικής σύγκρουσης ή ακόμη και στρατιωτικής ανάληψης της εξουσίας από το IRGC.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν ο Khamenei είναι νεκρός, αλλά ποιος — και με ποιον τρόπο — θα ελέγξει το Ιράν την επόμενη ημέρα.
Stimson Center: Το Ιράν διαθέτει σχέδιο διαδοχής, εάν ο Khamenei σκοτωθεί – Η εξόντωσή του δεν είναι αρκετή για ΗΠΑ, Ισραήλ
Η Barbara Slavin, ανώτερη ερευνήτρια στο Stimson Center, δήλωσε στο Al Jazeera ότι το Ιράν διαθέτει σχέδιο σε περίπτωση επιβεβαίωσης του θανάτου του Ayatollah Ali Khamenei.
Σύμφωνα με την ίδια, πιθανότατα θα συσταθεί ένα συμβούλιο που θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, ή ίσως ήδη λειτουργεί ως προσωρινή διοίκηση.
Το βασικό ερώτημα, όπως τόνισε, είναι πώς ο Donald Trump ορίζει τη «νίκη».
Αν θεωρεί ότι η εξόντωση του ηγέτη είναι αρκετή, μπορεί να δηλώσει «νίκη» και να τερματίσει την επιχείρηση, ακόμη κι αν το ίδιο πολιτικό σύστημα παραμείνει στη θέση του.
Σχετικά με τις επιθέσεις του Ισραήλ, η Slavin τις χαρακτήρισε «θεατρικές», σημειώνοντας ότι οι Ισραηλινοί εκμεταλλεύονται την ευκαιρία να πλήξουν όσο το δυνατόν περισσότερους στόχους και να αποδυναμώσουν περαιτέρω το ιρανικό καθεστώς.
Παράλληλα, η πιθανή δολοφονία του Khamenei θα χρησιμεύσει ως «σημάδι» για την Ιερουσαλήμ, χωρίς όμως να διασφαλίζει ουσιαστική αλλαγή στο σύστημα εξουσίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών